گودی کمر یا لوردوز چیست علائم ، تشخیص و درمان

عارضه گودی کمر یا لوردوز چیست؟

لوردوز یا گودی کمر یا کاوپُشتی به انحنای طبیعی گردن و پایین کمر گفته می شود که یک حالت عادی است.

ستون فقرات انسان در گردن، در بالای پشت و در پایین پشت انحنا دارد.

این انحناها که به ستون فقرات شکل S مانند می دهند، انحنای لوردیتک (در گردن و پایین پشت) و انحنای کیفوتیک (در بالای پشت) نامیده می شوند.

این انحناها وظایف زیر را برعهده دارند:

  • خنثی کردن شوک های وارده
  • تحمل وزن سر
  • هم تراز کردن سر با لگن خاصره
  • تثبیت و حفظ ساختار بدن
  • ایجاد انعطاف هنگام حرکت و خم شدن

اما وقتی این انحناها زیادی به سمت داخل قوس پیدا می کنند، عارضه ای به وجود می آید که لوردوز یا گودی کمر نام دارد.

لوردوز به گردن و کمر آسیب می رساند. این عارضه می تواند باعث وارد شدن فشار بیش حد به ستون فقرات شود که درد و ناراحتی ایجاد می کند.

اگر عارضه لوردوز رو به وخامت بگذارد و درمان نگردد، حرکت انسان با مشکل مواجه می شود.

درمان عارضه لوردوز به میزان قوس انحنا و نحوه ابتلا به آن بستگی دارد. اگر وقتی فرد به جلو خم می شود کمر به حالت قبل برمی گردد، به درمان پزشکی نیازی نیست. باید با فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی روزمره این عارضه را کنترل کرد.

ولی اگر وقتی فرد به جلو خم می شود کمر به حالت قبل بر نمی گردد، باید به پزشک مراجعه کند. در این مقاله با مشخصات عارضه لودوز و نحوه تشخیص آن توسط پزشک آشنا می شوید.

دلایل شایع عارضه لوردوز

عارضه لوردوز در هر سنی ایجاد می شود. شرایط و عوامل خاصی خطر ابتلا به این عارضه را افزایش می دهد که شامل موارد زیر است:

لغزش مهره کمر

لغزش مهره حالتی است که در آن یکی از مهره های کمر به طرف جلو بر روی استخوان زیرین می لغزد.

معمولاً با معالجه پزشکی یا عمل جراحی درمان می شود.

آکوندروپلازی (بیماری مادرزادی استخوان)

آکوندروپلازی یکی از شایع ترین علل کوتولگی است.

پوکی استخوان

پوکی استخوان یک بیماری استخوانی است که باعث کم شدن تراکم استخوان می شود و خطر شکستگی استخوان افزایش می یابد.

استئوسارکوما

استئوسارکوما نوعی سرطان استخوان است که معمولاً در استخوان درشت نی (استخوان بلند) نزدیک زانو، استخوان ران نزدیک زانو یا در استخوان بالای بازو نزدیک شانه رخ می دهد.

چاقی

چاقی در بین مردم آمریکا شایع است و خطر ابتلا به بیماری های حاد مانند دیابت نوع 2، بیماری های قلبی، و سرطان را افزایش می دهد.

انواع عارضه گودی کمر چیست؟

گودی کمر در پایین کمر

لوردوز در پایین کمر، یا مهره کمر، شایع ترین نوع این عارضه می باشد. آسان ترین راه تشخیص گودی کمر آن است که فرد روی یک سطح صاف دراز بکشد.

فضای بین سطح و کمر فقط باید در حدی باشد که فرد بتواند دستش را از زیر کمر رد کند.

در شخص مبتلا به لوردوز فاصله بین سطح و کمر بیش از حد طبیعی است.

اگر گودی کمر در بیمار خیلی زیاد باشد، در حالت ایستاده یک قوس C شکل در ناحیه کمر دیده می شود و اگر از پهلو به بیمار نگاه کنید، شکم و کپل ها برآمدگی دارد.

لوردوز گردن

در ستون فقرات سالم، حالت گردن مانند یک C خیلی باز است و قوس آن به سمت پشت گردن تمایل دارد. عارضه لوردوز زمانی رخ می دهد که ستون فقرات در ناحیه گردن انحنای طبیعی نداشته باشد.

انحنای غیر طبیعی گردن به این معناست که:

  • گودی گردن بیش از حد طبیعی است.
  • گودی در جهت نادرست ایجاد شده است، که لوردوز گردنی معکوس نام دارد.
  • گودی به سمت راست متمایل شده است.
  • گودی به سمت چپ متمایل شده است.

عارضه لوردوز چه علایمی دارد؟

متداول ترین علامت عارضه لوردوز درد عضلانی است. هنگامی که ستون فقرات انحنای غیر عادی پیدا می کند، ماهیچه ها به هر جهت کشیده می شوند.

این مسأله انقباض عضلات یا گرفتگی عضلانی را در پی دارد. لوردوز گردن باعث ایجاد درد گردن، شانه ها و بالای پشت می شود. همچنین بیمار نمی تواند گردن یا کمر خود را به خوبی حرکت دهد.

برای تشخیص لوردوز گردن فرد باید روی سطح صافی دراز بکشد، اگر فضای بین سطح و گردن بیش از حد طبیعی بود و فرد توانست در این فضا دست خود را به راحتی حرکت دهد مبتلا به این عارضه است.

اگر شخصی علایم زیر را دارد باید به پزشک مراجعه کند:

  • بی حسی
  • مورمور شدن
  • دردی مانند شوک برق گرفتگی
  • کاهش کنترل مثانه
  • ضعف
  • مشکل کنترل عضلات ارادی

این علایم شاید نشانه یک مشکل جدی تر باشند، مانند مشکل “گیر افتادن عصب”.

لوردوز در کودکان

گاهی کودکان بدون دلیل مشخصی دچار عارضه لوردوز می شوند. این مسأله به علت ضعف یا گرفتگی عضلات کفل در کودکان رخ می دهد.

وقتی کودک مبتلا به لوردوز، رشد می کند و به سن نوجوانی می رسد این عارضه خود به خود رفع می شود.

علاوه بر این لوردوز گاهی نشانه دررفتگی مفصل ران است، مخصوصاً اگر کودک با ماشین تصادف کرده باشد یا از جایی افتاده باشد.

شرایط دیگری نیز باعث ایجاد عارضه لودوز در کودکان می شود که به سیستم اعصاب و مشکلات عضلانی مربوط می شود.

این شرایط که به ندرت پیش می آیند، شامل موارد زیر است:

  • فلج مغزی
  • میلومننگوسل، در این وضعیت مادرزادی مغز نخاع از میان یک شکاف به استخوان های پشت می چسبد.
  • نقص عضلانی، مجموعه ای از ناهنجاری های ارثی است که باعث ضعف ماهیچه ها می شود.
  • تحلیل ماهیچه های ستون فقرات، که باعث حرکات غیرارادی می شود.
  • آرتروگریپوزیس (خمیدگی دایم مفصل)، مشکلی است که هنگام تولد ایجاد می شود. در این بیماری مفاصل قادر نیستند به صورت عادی حرکت کنند.

عارضه لوردوز در زنان باردار

بسیاری از زنان باردار که کمردرد می گیرند و شکم و کپل آن ها برآمده است مبتلا به لوردوز هستند.

طبق تحقیقات “هاروارد گیز”، لوردوز دوران بارداری به این دلیل است که انحنای ستون فقرات برای هماهنگی با مرکز جاذبه در بدن تغییر می کند.

کلاً کمر درد در این دوران به علت تغییر جریان خون در بدن است که بعد از زایمان رفع می شود.

پزشک چگونه عارضه لوردوز را تشخیص می دهد؟

پزشک برای تشخیص این عارضه، سابقه بیمار را بررسی می کند، بیمار را معاینه می کند و درباره علایمی که دارد سؤالاتی می پرسد تا بهتر بتواند بیماری را تشخیص دهد.

هنگام معاینه، پزشک از بیمار می خواهد به جلو و پهلو خم شود تا موارد زیر را بررسی کند:

  • انعطاف پذیری انحنای ستون فقرات
  • گستره حرکت بیمار
  • تراز بودن ستون فقرات
  • وجود وضعیت های غیر عادی

پزشک سؤالات دیگری هم می پرسد. از جمله:

  • چه زمانی بیمار متوجه انحنای بیش از حد کمر شده است؟
  • آیا گودی در حال افزایش پیدا کردن است؟
  • آیا شکل گودی در حال تغییر است؟
  • بیمار در چه بخشی از بدن احساس درد می کند؟

پزشک پس از بررسی دقیق دلایل احتمالی، چند آزمایش می نویسد و نیز از بیمار می خواهد جهت تشخیص زاویه گودی لوردوتیک از ستون فقرات عکسبرداری کند.

پزشک می تواند با توجه به زاویه انحنا در مقایسه با عوامل دیگر مانند قد، سن و حجم بدن عارضه لوردوز را تشخیص دهد.

لوردوز یا گودی کمر

بیشتر بخوانید: فیزیوتراپی درد شدید پایین کمر

عارضه لوردوز چگونه درمان می شود؟

اکثر مبتلایان به لوردوز نیازی به درمان پزشکی ندارند مگر در صورتی که این عارضه وخیم شود. معالجه لوردوز به میزان وخامت بیماری و بروز علایم دیگر بستگی دارد.

گزینه های درمانی عارضه لوردوز عبارتند از:

  • تجویز دارو، برای کاهش درد و تورم
  • فیزیوتراپی به صورت روزانه برای تقویت عضلات و افزایش گستره حرکت
  • کاهش وزن، برای حفظ وضعیت ظاهری بدن
  • بستن کمر یا گردن مبتلا به لوردوز، در کودکان و نوجوانان
  • عمل جراحی، در مواردی که عارضه لوردوز بسیار حاد است و خطر آسیب های عصبی وجود دارد
  • مکمل های غذایی مانند ویتامین دی

عارضه گودی کمر چه عوارضی در پی دارد؟

در اکثر مبتلایان، عارضه لوردوز مشکل خاصی برای سلامتی آن ها ایجاد نمی کند. اما حفظ سلامتی ستون فقرات بسیار مهم است زیرا ستون فقرات مسؤول  بسیاری از حرکات بدن و انعطاف پذیری بدن می باشد.

عدم درمان لوردوز باعث ایجاد ناراحتی های بلند مدت و افزایش خطر بروز مشکلاتی در این اندام ها می شود:

  • ستون فقرات
  • استخوان های ران
  • ساق پاها
  • اندام های درونی

چگونه باید ار عارضه لوردوز پیشگیری کرد؟

چون دستورالعمل خاصی برای پیشگیری از لوردوز وجود ندارد، می توان برای حفظ ظاهر مناسب بدن و سلامت ستون فقرات تمرین های ورزشی انجام داد. ورزش هایی از این قبیل:

  • بالا و پایین بردن شانه
  • خم کردن گردن در طرفین
  • تمرین های یوگا، مانند حالت گربه و حالت پل
  • بالا بردن پاها
  • نشستن روی توپ و خم کردن لگن

سرپا ایستادن زیاد نیز باعث تغییر در انحنای ستون فقرات می شود. طبق یک تحقیق نشستن به طور چشمگیری خطر ایجاد تغییر در گودی کمر را کاهش می دهد.

اگر شغل فرد طوری است که باید مدت زیادی سرپا بایستد یا به ایستادن عادت دارد باید هر از چندی بنشیند. همچنین پشتی صندلی باید استاندارد باشد.

چه زمانی باید برای گودی کمر به پزشک مراجعه کرد؟

اگر پس از خم شدن به جلو انحنای لوردوتیک به حالت اولیه برمی گردد (گودی انعطاف پذیر است) مراجعه به پزشک لازم نیست.

اما اگر پس از خم شدن به جلو انحنای لوردوتیک به حالت اولیه برنمی گردد (گودی انعطاف ندارد)، باید معالجه را شروع کرد.

همچنین اگر بیمار آنقدر درد دارد که در فعالیت های روزمره وی اختلال ایجاد می شود باید به دنبال معالجه باشد. انعطاف، حرکت و انجام فعالیت های روزمره تا حد زیادی به سلامت ستون فقرات بستگی دارد.

پزشک می تواند راه حل هایی برای مدیریت گودی بیش از حد ارائه دهد. درمان به موقع لوردوز از بروز مشکلاتی مانند ورم مفاصل و کمردرد مزمن در آینده جلوگیری می کند.

بیشتر بخوانید: فیزیوتراپی تورم ستون فقرات کمر یا اسپوندیلوآرتریت محوری
بیشتر بخوانید: فیزیوتراپی درد نامشخص و مداوم پایین کمر

اگر با نشانه هایی که در این مقاله عنوان شد، متوجه شدید که گودی کمر دارید، برای اطمینان از نوع مشکل، درمان و فیزیوتراپی گودی کمر، می توانید از خدمات کلینیک یادمان در شهرک غرب استفاده کنید.

برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره با ما تماس بگیرید

شماره های تماس کلینیک فیزیوتراپی یادمان : 02188088541 / 02188074196

کلینیک فیزیوتراپی یادمان، بلوار فرحزادی