فیزیوتراپی یکی از مهمترین ارکان درمانی در پزشکی مدرن است که به بازیابی عملکرد، کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک میکند. بسیاری از افرادی که برای اولین بار به فیزیوتراپیست مراجعه میکنند، این سوال را دارند که هر جلسه درمان چقدر طول میکشد. پاسخ به این سوال یک عدد ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد، اما در اینجا جزئیات کاملی در این زمینه ارائه میدهیم.
مدت زمان استاندارد یک جلسه فیزیوتراپی
به طور کلی، مدت زمان یک جلسه فیزیوتراپی معمولاً بین ۴۵ دقیقه تا یک ساعت است. این بازه زمانی استاندارد جهانی محسوب میشود و در اکثر کلینیکها و مراکز درمانی در ایران نیز رعایت میشود. با این حال، در موارد خاص یا برای بیماران خاص، این زمان ممکن است کوتاهتر (۳۰ دقیقه) یا طولانیتر (تا ۹۰ دقیقه) باشد.
عوامل مؤثر بر مدت زمان جلسه
مدت زمان دقیق جلسه فیزیوتراپی شما به چند عامل کلیدی بستگی دارد:
۱. نوع و شدت آسیب یا بیماری
طبیعتاً درمان یک کشیدگی عضلانی ساده با زمان کمتری نسبت به rehabilitation (توانبخشی) پس از یک عمل جراحی پیچیده مانند جراحی ستون فقرات یا تعویض مفصل انجام میشود. آسیبهای شدیدتر نیاز به ارزیابی دقیقتر و تمرینات درمانی بیشتری دارند.
۲. مرحله درمان (ارزیابی یا تمرین)
- جلسه اول (ارزیابی): اولین جلسه فیزیوتراپی معمولاً طولانیتر است و ممکن است بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول بکشد. در این جلسه، فیزیوتراپیست تاریخچه پزشکی را بررسی میکند، معاینه فیزیکی انجام میدهد، دامنه حرکتی را میسنجد و یک برنامه درمانی شخصیسازی شده تدوین میکند.
- جلسات بعدی: جلسات پیگیری معمولاً بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه هستند که شامل انجام تمرینات، استفاده از دستگاهها و دستکاریهای دستی میشود.
۳. تعداد نواحی درگیر بدن
اگر بیمار تنها مشکل یک ناحیه از بدن (مثلاً فقط زانو) را دارد، درمان متمرکزتر و سریعتر انجام میشود. اما اگر درد در چندین ناحیه (مثلاً کمر و گردن) وجود داشته باشد، فیزیوتراپیست باید زمان بیشتری را برای درمان هر بخش اختصاص دهد.
۴. نوع روشهای درمانی مورد استفاده
فیزیوتراپی فقط شامل تمرینات نیست و شامل روشهای مختلفی است:
- درمان دستی (Manual Therapy): ماساژ، موبیلیزاسیون و تکنیکهای دستی معمولاً زمانبر هستند.
- مدالیتیها (دستگاهها): استفاده از دستگاههایی مانند اولتراسوند، لیزر کمتوان، TENS و شوکویو بخشی از زمان جلسه را اشغال میکند.
- تمرینات درمانی: زمانی که بیمار باید زیر نظر متخصص تمرینات تقویتی یا انعطافپذیری را انجام دهد.
ساختار زمانی یک جلسه فیزیوتراپی چگونه است؟
یک جلسه استاندارد ۶۰ دقیقهای معمولاً به شکل زیر تقسیم میشود:
۱. گرم کردن (۵ تا ۱۰ دقیقه): استفاده از کیسه آب گرم، دستگاههای اولتراسوند یا تمرینات سبک برای آمادهسازی بافتها.
۲. درمان دستی و ماساژ (۱۵ تا ۲۰ دقیقه): کاهش اسپاسم عضلانی و افزایش خونرسانی توسط فیزیوتراپیست.
۳. تمرینات درمانی (۲۰ تا ۳۰ دقیقه): انجام حرکات اصلاحی و تقویتی مخصوص بیماری.
۴. سرد کردن و پیشنهادات نهایی (۵ دقیقه): استفاده از یخ و توصیههای لازم برای منزل.
تعداد جلسات مورد نیاز چقدر است؟
علاوه بر مدت هر جلسه، تعداد کل جلسات نیز برای بیماران مهم است. این تعداد کاملاً به نوع آسیب و پاسخ بدن بیمار به درمان بستگی دارد:
- آسیبهای خفیف: ممکن است با ۳ تا ۵ جلسه درمان شوند.
- آسیبهای متوسط: معمولاً نیاز به ۸ تا ۱۲ جلسه دارند.
- آسیبهای شدید یا پس از عمل جراحی: ممکن است نیاز به ۱۵ تا ۲۰ جلسه یا بیشتر در طول چند هفته داشته باشند.
فیزیوتراپیست معمولاً پس از ۳ یا ۴ جلسه، روند بهبودی را مجدداً ارزیابی میکند و در صورت نیاز، برنامه درمانی را تغییر میدهد.
نکات مهم برای بیماران
- وقتشناسی: حاضر شدن با تأخیر باعث میشود زمان ارزشمند درمان شما کاهش یابد و فیزیوتراپیست نتواند برنامه کامل را اجرا کند.
- پوشش مناسب: لباس راحتی بپوشید که اجازه حرکت دادن ناحیه آسیبدیده را به شما بدهد.
- ارتباط با درمانگر: اگر در حین انجام تمرینات درد غیرعادی حس کردید، بلافاصله به فیزیوتراپیست اطلاع دهید.
نتیجهگیری
مدت زمان هر جلسه فیزیوتراپی به طور متوسط ۴۵ تا ۶۰ دقیقه است، اما این زمان بسته به شرایط خاص شما متغیر خواهد بود. هدف اصلی فیزیوتراپی، کیفیت درمان است نه صرفاً گذراندن زمان. داشتن یک برنامه درمانی منظم و مشارکت فعال بیمار در تمرینات، کلید اصلی بهبودی سریعتر است. اگر در مورد مدت زمان درمان خود نگرانی دارید، حتماً در جلسه مشاوره اولیه با فیزیوتراپیست خود در میان بگذارید.