آرتروز شانه یکی از شایعترین مشکلات عضلانی-اسکلتی است که میتواند درد، کاهش دامنه حرکتی و محدودیت در فعالیتهای روزمره را به همراه داشته باشد. یکی از موثرترین راهکارهای درمانی برای این بیماری، فیزیوتراپی است. در این مقاله، به صورت جامع به معرفی فیزیوتراپی آرتروز شانه، روشهای درمان، تمرینات و نکات مهم توانبخشی میپردازیم.
آرتروز شانه چیست؟
آرتروز شانه یا استئوآرتریت شانه، یک بیماری تخریبی مفصل است که در نتیجه فرسایش غضروف مفصل شانه ایجاد میشود. این بیماری معمولاً با درد، تورم و کاهش حرکت مفصل همراه است و ممکن است به مرور زمان پیشرفت کند.
مهمترین علائم آرتروز شانه
- درد مزمن یا متناوب در شانه
- خشکی و سفتی مفصل
- صدای تقتق یا ساییدگی هنگام حرکت
- ضعف عضلات اطراف شانه
- محدودیت در انجام حرکات روزمره مانند بلند کردن دست
نقش فیزیوتراپی در درمان آرتروز شانه
فیزیوتراپی یکی از کمعارضهترین و موثرترین درمانهای غیرجراحی آرتروز شانه است که با هدف کاهش درد، بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات و افزایش کیفیت زندگی بیماران انجام میشود.
اهداف اصلی فیزیوتراپی آرتروز شانه
- کاهش درد و التهاب
- افزایش انعطافپذیری عضلات و مفصل
- پیشگیری از ضعف و تحلیل عضلات
- بهبود عملکرد و دامنه حرکتی شانه
روشهای فیزیوتراپی برای آرتروز شانه
1. تمرینات تقویتی
- تمرینات ایزومتریک: برای تقویت عضلات بدون حرکت مفصل
- تمرینات مقاومتی: با استفاده از کش ورزشی یا وزنههای سبک برای افزایش قدرت عضلات اطراف شانه
2. تمرینات کششی
- کشش عضلات دلتوئید و عضلات اطراف شانه برای افزایش انعطافپذیری و پیشگیری از خشکی
3. درمانهای دستی (Manual Therapy)
- ماساژ و تکنیکهای تحرکبخشی مفصل برای کاهش سفتی و بهبود حرکت
4. الکتروتراپی
- استفاده از دستگاههای لیزر، التراسوند و TENS برای کاهش درد و التهاب
5. تمرینات دامنه حرکتی (ROM)
- حرکات ساده و کنترلشده برای حفظ یا افزایش دامنه حرکت مفصل شانه
نمونه تمرینات فیزیوتراپی برای آرتروز شانه
توجه: قبل از انجام هر تمرین با فیزیوتراپیست خود مشورت کنید.
تمرین ۱: بالا بردن بازو در کنار بدن
- دست خود را به آرامی از کنار بدن به سمت بالا ببرید تا جایی که احساس درد نکنید. چند ثانیه نگه دارید و سپس به آرامی پایین بیاورید.
تمرین ۲: کشش دیواری
- روبهرو به دیوار بایستید، انگشتان خود را روی دیوار قرار دهید و به آرامی دست را به سمت بالا راه ببرید تا کشش در شانه حس شود.
تمرین ۳: چرخش خارجی با کش
- کش ورزشی را به دست گرفته و آرنج را به بدن بچسبانید. بدون حرکت آرنج، دست را به سمت بیرون بچرخانید.
توصیههای مهم در حین فیزیوتراپی آرتروز شانه
- از حرکات ناگهانی و شدید پرهیز کنید.
- تمرینات را به صورت منظم و طبق برنامه فیزیوتراپیست انجام دهید.
- در صورت افزایش درد یا تورم، تمرین را متوقف و با پزشک مشورت کنید.
- استفاده از کمپرس گرم یا سرد میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
پرسشهای متداول (FAQ)
آیا فیزیوتراپی میتواند آرتروز شانه را درمان کند؟
فیزیوتراپی آرتروز شانه را درمان نمیکند اما میتواند علائم آن را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد.
چند جلسه فیزیوتراپی برای آرتروز شانه لازم است؟
تعداد جلسات بسته به شدت آرتروز و شرایط فردی متفاوت است، اما معمولاً ۸ تا ۱۲ جلسه برای شروع توصیه میشود.
آیا ورزش کردن برای آرتروز شانه مضر است؟
ورزشهای کنترلشده و زیر نظر فیزیوتراپیست نه تنها مضر نیستند، بلکه برای کنترل بیماری بسیار مفید هستند.
بیشتر بخوانید: فیزیوتراپی آرتروز گردن
نتیجهگیری
فیزیوتراپی آرتروز شانه نقش کلیدی در کنترل درد، بهبود حرکت و افزایش کیفیت زندگی بیماران دارد. با انجام تمرینات صحیح و پیروی از توصیههای فیزیوتراپیست، میتوان روند پیشرفت بیماری را کند یا حتی متوقف کرد. در صورت داشتن علائم آرتروز شانه، هر چه زودتر برای ارزیابی و شروع درمان به فیزیوتراپیست مراجعه کنید.